Wu Shu Vocabulary

五式基本步法 อวู่ซื่อจี๋เปิ่นปู้ฝ่า = ท่าพื้นฐานการยืนห้าท่า

马步 หม่าปู้ = ท่าขี่ม้า

ท่าขี่ม้าเป็นท่าพื้นฐานที่ไว้ใช้ฝึกกำลังขา ท่าทาง และลมปราณที่สำคัญที่สุดท่าหนึ่งในวิชามวยจีน โดยยืนให้นิ้วเท้าทั้งสิบนิ้วชี้ตรงไปด้านหน้า ไม่แบะออก ระยะห่างประมาณ 2 ช่วงไหล่ หรือประมาณ 3 ฝ่าเท้าของตนเอง ย่อขาลงให้ต้นขาเกือบขนานกับพื้น เข่าตั้งตรงไม่เอนไปข้างหน้าเกินนิ้วโป้งเท้าตนเอง แรงให้อยู่ตรงกลาง น้ำหนักให้ตกลงไปที่ส้นเท้าด้านนอก ไม่เหยียบเต็มฝ่าเท้า หลังตรง สะโพกแอ่นออก หน้าอกเปิด คอตรง หายใจตามธรรมชาติช้าๆ ผ่อนคลาย แรกเริ่มควรฝึกประมาณ 2-5 นาทีก่อน แล้วค่อยเพิ่มเวลาฝึก ไม่ควรลุกออกจากท่าอย่างรวดเร็ว ควรค่อยๆ ลุกในท่ายืนตรงช้าๆก่อน เพื่อให้การหายใจนั้นปรับให้เข้าที่ ถ้าทำถูกต้องจะไม่มีอาการปวดหัวเข่า แต่จะทำให้ท่อนล่างของร่างกายแข็งแรงขึ้น (ท่าขี่ม้ายังแยกออกไปได้อีกหลายท่าทาง เช่น ท่าเพียนหม่าปู้ ปั้นหม่าปู้ เป็นต้น)

弓步 กงปู้ = ท่าธนู

ท่าธนูเป็นท่าที่น้ำหนักอยู่ที่ขาหน้าเป็นส่วนใหญ่ ขายืนห่างกันหนึ่งช่วงไหล่อย่างมาก และไม่เป็นเส้นตรง ความยาวโดยพื้นฐานให้ยาวเท่าสองช่วงไหล่ ให้ขาหลังยืดเหยียดออก โดยให้ขาหลังตึง ปลายเท้าหน้าและเข่าชี้ตรงไปข้างหน้า ปลายเท้าหลังควรชี้ออกอย่างต่ำ 45 องศา สองเท้าต้องจิกพื้น หลังตรง สะโพกไม่แอ่นออก (ท่ากงปู้มีสองแบบคือ ท่าเจิ้งกงปู้ หรือ การหันและย่อไปด้านหน้า และเช่อกงปู้ หรือ การย่อไปด้านข้าง)

仆步 พู่ปู้ = ท่าทอดขา (แทงขา)

ท่าทอดขา เป็นท่าที่ถ่ายน้ำหนักลงขาหลังเกือบหมด ย่อตัวลงต่ำ ขาหน้าเหยียดออก ปลายเท้าทั้งสองเหยียบติดจิกพื้น ปลายเท้าหน้าหักมุมเข้าหาตัว ปลายเท้าหลังชี้ไปในทางเดียวกับเข่า

独立步 ตู๋ลี่ปู้ = ท่ายืนขาเดียว

ท่ายืนขาเดียวนั้น ต้องยกเท้าให้เข่าเลยระดับเอวขึ้นไป ถ้าสูงถึงระดับอกได้ถือว่าดี ปลายเท้าชี้ลงพื้น ขาที่ยืนนั้นต้องมีสมดุล เข่าตึงหรือหย่อนแล้วแต่กระบวนท่า

虚步 ซูปู้ = ท่าลวง

ท่าลวงนี้น้ำหนักจะอยู่ที่ขาหลังเกือบทั้งหมดหรือทั้งหมด ขาหลังตั้งงอเข่าเหมือนท่าขี่ม้า และท่าธนู ขาหน้างอเข่าปลายเท้าวางแตะพื้นเบาๆ หรือจิกพื้นโดยส้นเท้าไม่วาง เข่าสองข้างชี้ตรง ปลายเท้าหลังชี้ตรงไปด้านหน้าตามเข่า หรือชี้ออกไม่เกิน 45 องศา หลังสะโพกตรง

หมายเหตุ ท่ายืนพื้นฐาน 5 ท่านี้ มีอยู่ในมวยท่ายืนห้าท่า หรือ อวู่ปู้ฉวน ซึ่งถือว่าเป็นท่ามวยพื้นฐานเบื้องต้นที่สุดของมวยจีน

基本手法 จีเปิ่นโส่วฝ่า = ท่ามือพื้นฐาน

冲拳 ชงฉวน = ท่าหมัดตรง

ท่าหมัดตรงเป็นพื้นฐานการต่อยของมวยจีนเกือบทุกสายวิชา โดยพื้นฐานแล้วหมัดสองข้างจะเก็บหนีบไว้ที่สีข้าง หรือเหนือกระดูกสะโพก ศอกหนีบชี้ไปด้านหลัง หงายหมัดขึ้น เริ่มแรกฝึกช้าๆ ก่อน ข้างไหนก่อนก็ได้ สมมติเริ่มข้างขวาให้ปฏิบัติดังนี้

การต่อยหมัดตรงมีทั้งการต่อยแบบเอวเปิดออก เอวตรง หมัดคว่ำ หมัดตั้ง ศอกตึง และศอกเกือบๆ ตึงแต่ไม่หย่อน ทั้งหมดล้วนแล้วแต่เป็นหมัดตรงทั้งสิ้น นอกจากนี้ ยังมีการนำหมัดตรงผสานเข้ากับท่ายืนพื้นฐานต่างๆ ด้วย เช่น 马步冲拳 (หม่าปู้ชงฉวน = การต่อยหมัดตรงในท่าม้านั่ง หรือท่าม้านั่งหมัดตรง), 弓步冲拳 (กงปู้ชงฉวน = การต่อยหมัดตรงในท่าธนู) เป็นต้น

推掌 ทุยจ๋าง = ท่าผลักฝ่ามือ

ท่าผลักฝ่ามือฝึกเหมือนท่าหมัดตรง เพียงแต่ใช้สันฝ่ามือกระแทกเข้าที่เป้าหมายแทนหมัด ท่าฝ่ามือทำโดยให้นิ้วทั้งสี่ตั้งตรงชี้ขึ้นฟ้า นิ้วโป้งพับเก็บเข้า เพื่อป้องกันการหักของนิ้ว ฝ่ามือแบนราบ

คำศัพท์ที่ควรทราบเพิ่มเติม

1. 正座 เจิ้งจั้ว = นั่งตัวตรง (นั่งขัดสมาธิเพื่อเริ่มการทำลมปราณ)

2. 跑步 เผ่าปู้ = การวิ่งเป็นจังหวะ หรือวิ่ง jogging

3. 压腿 ยาถุย = การกดยืดต้นขา

4. 正压 เจิ้งยา = การกดขาด้านหน้า

5. 侧压 เช่อยา = การกดขาด้านข้าง

6. 踢腿 ทีถุย = การเตะขาสูง

7. 蹲 ตุน = นั่งยองๆ, ย่อลง

8. 平 ผิง = เสมอกัน, ระดับเดียวกัน

9. 弯 วาน = งอ, โค้ง

10. 硬 ยิ่ง = แข็ง (เวลาเรียนจะหมายถึง ให้เกร็งขาตรง ไม่งอ)

11. 用力 ย่งลี่ = ออกแรง, ใช้กำลัง

12. 蹲站起 ตุนจ้านฉี = การลุกนั่งยองๆ

13. 手 โส่ว = มือ

14. 踢 ที = เตะ

15. 换 ห้วน = เปลี่ยน, สลับ

16. 停 ถิง = หยุด

17. 准备 จุ่นเป้ย = เตรียมตัว, เตรียมพร้อม (ในการเรียนกังฟู คือ การยืนตรงเตรียมเข้าสู่ท่า)

18. 再来 ไจ้ไหล = เอาใหม่

19. 累 เล่ย = เหนื่อย

20. 痛 ท่ง = เจ็บ, ปวด

21. 练 เลี่ยน = ฝึกฝน

22. 起来 ฉี่ไหล = ลุกขึ้นมา

23. 放松 ฟ่างซง = คลาย, ผ่อนคลาย

24. 休息 ซิวสี = พักเหนื่อย, พักผ่อน

25. 下课 เซี่ยเค่อ = เลิกเรียน